Evapo-Rust® · CRC Industries
Evapo-Rust — ryðið fer, málmurinn verður eftir
Evapo-Rust er vatnsbasað ryðbað sem leysir ryð af málmi án þess að skrúbba, bursta eða slípa. Það er engin sýra: efnið grípur járnið úr ryðinu og lætur heila stálið í friði, svo það getur ekki étið sig of langt. Þú leggur hlutinn í, skolar hann og notar sama vökvann aftur.

Hvernig það virkar
Efnið þekkir ryð, ekki málm
Munurinn á Evapo-Rust og sýru er ekki styrkur heldur það hvað efnið þekkir. Sýra ræðst á allt sem hún nær í. Evapo-Rust þekkir aðeins járnið í járnoxíði og nær því hvorki úr stálinu, álinu né koparnum við hliðina.
Þess vegna er óhætt að setja samsettan hlut í baðið í heilu lagi, og þess vegna hættir efnið af sjálfu sér þegar ryðið er búið í stað þess að halda áfram.
Það grípur bara járnið úr ryðinu
Virka efnið myndar stóra sameind sem lokast utan um járnið eins og kló og heldur því uppleystu í vatninu — efnafræðingar kalla þetta klóbindingu (e. chelation). Gripurinn nær járninu úr ryði, sem er járnoxíð, en er of veikburða til að ná því úr stálinu sjálfu, þar sem það situr miklu fastar.
Þess vegna stoppar það af sjálfu sér
Sýra veit ekki hvar ryðið endar og málmurinn byrjar; hún heldur áfram að éta þangað til henni er skolað burt. Evapo-Rust klárar ryðið og hefur svo ekkert fleira að gera. Þú getur ekki gleymt hlut í baðinu yfir helgi og eyðilagt hann.
Járnið helst uppleyst í vatninu
Annað efni í blöndunni tekur við járninu og heldur því uppleystu, svo það sest ekki aftur á hlutinn. Við það losnar gripurinn og getur sótt meira járn — það er ástæðan fyrir því að sami vökvinn vinnur hring eftir hring.
Og þess vegna er baðið endurnýtanlegt
Vökvinn gefst upp þegar hann er orðinn mettaður af járni, ekki eftir ákveðinn tíma. Um einn lítri ræður við allt að 60 grömm af þurru ryði — 5 lítra brúsi við um 300 grömm, 20 lítra fata við rúmlega 1,2 kíló.
Fyrir og eftir
Sex hlutir úr baðinu
Myndirnar eru framleiðandans og sýna hluti sem ekkert var gert við annað en að leggja þá í Evapo-Rust og skola þá. Takið eftir smáatriðunum sem lifa af — stimpluðu letri, skrúfgangi, plastslíðri. Það er munurinn á því að leysa ryðið og því að slípa það af.
Fyrir
Eftir
Fyrir
Eftir
Fyrir
Eftir
Fyrir
Eftir
Fyrir
Eftir
Fyrir
EftirNotkun
Fimm skref
Efnið er tilbúið til notkunar og er aldrei þynnt. Það eina sem skiptir raunverulegu máli umfram það að leggja hlutinn í er skref fjögur.
- Hreinsaðu grófasta skítinn af. Efnið kemst í gegnum olíu og óhreinindi, en það tefur verkið og styttir líftíma baðsins. Þykka feiti og vaxvörn á að ná af fyrst.
- Helltu óblönduðu Evapo-Rust í ílát. Efnið er tilbúið til notkunar — það er aldrei þynnt. Þú þarft nóg til að fljóta yfir hlutinn alveg.
- Láttu liggja. Hálftími á létt ryð, nótt á þungt. Hlutinn má ekki standa upp úr: það sem er ofan vatnsborðs hreinsast ekki.
- Skolaðu með vatni. Þetta skref er það mikilvægasta og það sem oftast er sleppt. Járnagnir sitja eftir í filmunni á hlutnum og setja hann af stað aftur ef þær eru ekki skolaðar af. Er ryð eftir í holum? Skolaðu og leggðu aftur í.
- Þurrkaðu — og verðu hlutinn. Hreinn, ber málmur byrjar að ryðga strax. Loftþurrkun dugar í svona tvo daga. Rust-Block yfir þurran flöt ver hann í allt að ár innandyra.
Kemst hluturinn ekki í bað? Leggðu þykkan pappírsþurrkubunka, gegnvotan af efni, yfir ryðblettinn, láttu hann fylgja löguninni og vefðu plastfilmu yfir svo hann þorni ekki. Taktu af eftir hæfilegan tíma og skolaðu.
Efni og fletir
Hvað má fara í baðið
Óhult
- Stál, pottjárn og járn — heila málminn snertir efnið ekki
- Króm og lóðaða fleti
- Messing, kopar, ál, gull, blý og títaníum — hvorki hreinsast né skemmast
- Plast, PVC, vínil, gúmmí, sílikon og Viton
- Gler, kork, timbur og fatnaður
- Flest lökk og málning, og duftlökkun — svo lengi sem liturinn byggir ekki á járnoxíði
Gætið að þessu
- Magnesíum og magnesíumblendi. Framleiðandinn ráðleggur frá því afdráttarlaust. Þetta er eina bannið á listanum.
- Bláanir og aðrar oxíðhúðanir fara af á svona hálftíma. Það er ekki galli heldur eðli málsins — bláun er oxíðlag — en komdu ekki með bláaðan byssuhlaup í baðið og bústu við að bláunin lifi.
- Ryðblettir í fatnaði, á flísum eða í postulíni. Baðið vinnur á ryði á málmi, ekki á litnum sem ryðið skildi eftir annars staðar.
- Málning með járnoxíðlitarefni. Sjaldgæft, en ef liturinn sjálfur er járnoxíð þá er hann eitthvað sem efnið þekkir.
Fróðleikur
Fjórar leiðir að ryði
Ryð er járnoxíð: járn sem hefur náð í súrefni og raka. Það er fyrirferðarmeira en járnið sem það kom úr, svo það flagnar af og afhjúpar nýtt járn undir — ólíkt áloxíði, sem lokar sér og ver málminn. Þess vegna stoppar ryð ekki af sjálfu sér.
Á Íslandi gerist þetta hraðar en víðast hvar: selta í lofti nánast alls staðar, raki nær allt árið og salt á götunum frá hausti fram á vor. Klóríðjónir brjóta niður þær varnir sem málmurinn hefur og flýta rafefnaferlinu sem ryðgunin er.
| Aðferð | Eðli | Hvað fer | Í reynd |
|---|---|---|---|
| Slípun og sandblástur | Vélrænt | Allt — ryð, málning og dálítið af málminum | Fljótlegt á sléttum fleti; ekkert kemst í skrúfgang, letur eða holur, og það sem fer af kemur ekki aftur. |
| Sýra (fosfór-, sítrónu-, saltsýra) | Efnafræðilegt, hittir allt | Ryð og svo málminn | Virkar hratt og heldur áfram. Þarf hlutleysingu og vöktun, getur valdið vetnisstökkun í hertu stáli og ræðst á sink, ál og kopar. |
| Ryðbreytir | Efnafræðilegt, umbreytandi | Ekkert — ryðinu er breytt, ekki eytt | Tannín eða fosfórsýra breyta ryði í stöðugt, dökkt lag sem er málað yfir. Rétta svarið á bílbody; rangt svar ef hluturinn á að verða ber málmur aftur. |
| Ryðbað (Evapo-Rust) | Efnafræðilegt, hittir bara ryðið | Aðeins járnoxíðið | Hægara en sýra og krefst baðs. Í staðinn stoppar það af sjálfu sér, skemmir ekki nágrennið og vökvinn er endurnýttur. |
Ryðeyðir eða ryðbreytir? Ryðeyðir fjarlægir ryðið og skilar berum málmi — það er Evapo-Rust. Ryðbreytir fjarlægir ekkert heldur breytir ryðinu í stöðugt lag sem málað er yfir. Á bílbody sem á að fara í lökkun er breytirinn oftast réttur; á verkfæri, vélarhluti og pottjárn sem eiga að verða ber málmur aftur er það eyðirinn.
Myndbönd
Efnið í notkun
Myndböndin eru frá framleiðandanum og notendum hans og eru á ensku. Þetta fyrsta er eftirminnilegasta prófið sem til er á efninu: Edd China leggur heila grind undan Range Rover í 1.935 lítra af Evapo-Rust.
Aðferðin
Þrjú myndbönd um grunnnotkunina — hvernig baðið er sett upp, hversu lengi á að láta liggja og hvað gerist eftir á.
Verkin, hvert fyrir sig
Níu verk sem fólk notar efnið í, frá bensíntanki að pottjárnspönnu — og eitt þar sem það er borið saman við edik.
Vörnin á eftir
Rust-Block — og hvað „allt að ár“ þýðir
Hreinn, ber málmur byrjar að ryðga um leið og hann er þurr. Loftþurrkun ein og sér heldur hlutnum ryðlausum í svona tvo daga. Rust-Block er vatnsbasuð, olíulaus húð sem úðað er yfir þurran flöt og ver hann í allt að eitt ár.
Með einu skilyrði, sem vörulýsingin segir ekki: framleiðandinn ætlar efnið til notkunar innandyra. Vatn veikir húðina eða skolar henni af, svo hlutur sem stendur úti eða í óupphituðum, rökum skúr fær ekki árið. Fyrir útivist og undirvagn eru ryðolíur og vaxvarnir rétta efnið.
- 470 ml úðabrúsi með sprautuhaus — ekki þrýstibrúsi
- pH 8,0–8,5, óeldfimt, lyktarlítið, olíulaust
- Ekki flokkað sem hættulegt skv. CLP í öryggisblaði okkar
- Virkar á járnmálma jafnt sem kopar og messing
- Skolast af með volgu vatni áður en lakkað eða húðað er

Hitt í línunni frá framleiðandanum
CRC gerir tvær vörur til viðbótar undir Evapo-Rust merkinu sem við eigum ekki á lager eins og er. Við getum pantað þær — hringdu eða sendu okkur línu ef þig vantar þær. Stærðirnar hér að neðan eru þær bandarísku sem framleiðandinn gefur upp — ryðbaðið og Rust-Block seljum við í evrópskum pökkum, 5 og 20 lítrum og 470 ml.
- Evapo-Rust Gel (8 oz) — sami hreinsikraftur í hlaupi sem loðir við lóðrétta fleti og hluti sem eru of stórir til að leggja í bað. Borið á þykkt, látið vinna í eina til tvær klukkustundir og skolað. Gelið er líka það eina í línunni sem vinnur á ryðblettum.
- Thermocure (32 oz) — ryðhreinsun á kælikerfi: fjarlægir ryðhrúður og útfellingar úr vatnskassa, vatnsdælu, kælirásum, blokk og heddi. Ekki notað í frosti og ver ekki gegn frosti.
Síminn: 530 5900
Öryggi
Evapo-Rust er vatnsbasað, óeldfimt, inniheldur enga sýru og engin leysiefni, og pH-gildið er 5,9. Það er samt ekki hættulaust efni: öryggisblaðið flokkar það skv. CLP sem húðertandi (H315) og alvarlega augnertandi (H319) með viðvörunarorðinu VARÚÐ.
- Notaðu hlífðarhanska og augnhlífar, og þvoðu hendur eftir meðhöndlun.
- Berist efnið í augu: skolaðu varlega með vatni í nokkrar mínútur, fjarlægðu snertilinsur ef auðvelt er og skolaðu áfram. Leitaðu læknis ef ertingin er viðvarandi.
- Berist það á húð: farðu úr fötum sem óhreinkast og skolaðu húðina.
- Geymist þar sem börn ná ekki til, aðskilið frá ósamrýmanlegum efnum.
- Fargaðu notuðum vökva hjá viðurkenndri spilliefnamóttöku.
Rust-Block (RB015, 470 ml) er aftur á móti ekki flokkað sem hættulegt skv. CLP; eina varnaðarsetningin er að geyma það þar sem börn ná ekki til.
Algengar spurningar
Hvað tekur þetta langan tíma?
Hálftími á létt ryð og allt upp í nótt á þungt. Það fer eftir því hversu þykkt ryðið er, ekki hversu stór hluturinn er — lítill bolti með þykku ryði tekur lengri tíma en stór plata með þunnu.
Kalt umhverfi hægir á efninu. Baðið vinnur best við stofuhita, svo bílskúr í frosti er ekki rétti staðurinn fyrir það.
Má leggja ál, kopar eða messing í baðið?
Já, en það gerir ekkert fyrir þá. Efnið hvorki hreinsar þessa málma né skemmir þá — það þekkir bara járnoxíð. Samsettur hlutur úr stáli og messing fer því í heilu lagi í baðið.
Eina undantekningin er magnesíum og magnesíumblendi. Þau á ekki að setja í baðið.
Hvað með plast, gúmmí og málningu?
Plast, PVC, vínil, gúmmí, sílikon, Viton, gler, timbur og fatnaður eru öll óhult. Það þýðir að þú getur sett samsetta hluti í baðið án þess að taka þá í sundur fyrst.
Málning og duftlökkun lifa þetta af nema liturinn byggi á járnoxíði. Bláun og aðrar oxíðhúðanir fara hins vegar af á um hálftíma — anóðering ekki.
Hluturinn kom svartur upp úr baðinu. Hvað gerðist?
Þetta er kolefni úr stálinu sjálfu, ekki leifar af efninu. Stál er járn og kolefni; þegar járnoxíðið er tekið burt hækkar hlutfall kolefnis á ysta laginu og flöturinn dökknar. Efnafræðingar kalla þetta kolefnisflutning.
Það skaðar ekki málminn. Oftast fer það af með þurrum klút eða léttri pússningu. Vilji maður forðast það: taktu hlutinn upp um leið og ryðið er farið, skolaðu strax, og í næsta sinn má nota þynnri blöndu sem vinnur hægar. Hálegeringar stál dökknar yfirleitt ekki.
Hvað má nota sama vökvann oft?
Þangað til hann hættir að virka. Það er mettun sem ræður, ekki tími: einn lítri ræður við um 60 grömm af þurru ryði. Geymsluþol óopnaðs efnis er ótilgreint — það eldist ekki í brúsanum.
Sigtaðu vökvann á milli umferða og settu hann aftur á brúsa. Botnfallið er það sem áður var ryð.
Hvernig veit ég að baðið er búið?
Það verður alveg svart og hættir einfaldlega að vinna. Hlutlægari mælikvarði ef þú átt flotvog: ferskt efni hefur eðlismassa 1,04, og þegar hann er kominn í 1,08 er vökvinn uppurinn.
Má úða efninu á í staðinn fyrir að leggja hlutinn í bað?
Á þunnt ryð á sléttum fleti, já — úðaðu eða strjúktu ríflega á og haltu flötinum blautum. Á þykkt ryð, nei: vatnið gufar upp löngu áður en efnið er búið, og þá gerist lítið.
Fyrir það sem ekki kemst í bað er gamla bragðið að leggja þykkan pappírsþurrkubunka gegnvotan af efni yfir svæðið, láta hann fylgja löguninni og vefja plastfilmu yfir svo hann haldist rakur. Framleiðandinn gerir líka gel sem loðir við lóðrétta fleti — við eigum það ekki á lager en getum pantað það.
Nær það ryðblettum úr fötum eða af flísum?
Nei. Baðið vinnur á ryði á málmi. Ryðblettur í taui eða á flísum er litur sem ryðið skildi eftir sig og hann þarf annað efni.
Er efnið hættulaust?
Það er vatnsbasað, óeldfimt, inniheldur enga sýru og engin leysiefni, og pH-gildið er 5,9 — nánast hlutlaust. En hættulaust er það ekki: öryggisblaðið okkar flokkar það sem húðertandi (H315) og alvarlega augnertandi (H319) með viðvörunarorðinu VARÚÐ.
Notaðu hanska og augnhlífar, þvoðu hendur eftir meðhöndlun og geymdu efnið þar sem börn ná ekki til. Berist það í augu: skolaðu varlega með vatni í nokkrar mínútur og leitaðu læknis ef ertingin er viðvarandi.
Hvað geri ég við notaða vökvann?
Fargaðu honum hjá viðurkenndri spilliefnamóttöku eins og öryggisblaðið segir (P501). Hann er að mestu vatn, en hann er líka uppleyst járn úr öllu sem í hann fór.
Hvað ver Rust-Block lengi?
Allt að eitt ár — innandyra. Framleiðandinn tekur fram að efnið sé ætlað til notkunar innandyra og að vatn veiki eða skoli húðinni af. Hlutur í óupphituðum skúr eða úti fær ekki ár.
Húðin kemur af með volgu vatni þegar þú ert tilbúinn að lakka eða meðhöndla hlutinn — og hún á að fara af fyrst, því lökk og húðun binda sig við málminn sjálfan.
Má nota Evapo-Rust á kælikerfi í bíl?
Framleiðandinn lýsir aðferðinni: tæmdu kerfið og skolaðu með vatni, fylltu á með óblönduðu Evapo-Rust, keyrðu vélina venjulega og láttu svo standa frá nokkrum tímum upp í nótt. Tæmdu í ílát til að nota aftur, skolaðu kerfið og fylltu á réttan kælivökva.
Hann gerir líka sérstakt efni fyrir kælikerfi, Thermocure. Hvorugt er á lager hjá okkur sem stendur — hringdu ef þig vantar það.
5 lítrar eða 20?
5 lítra brúsinn dugar í verkfæri, pottjárn, bolta og smáhluti — allt sem kemst í fötu. 20 lítra fatan er fyrir verkstæði og vélarhluti í lotum, og borgar sig um leið og þú ferð að nota sama baðið aftur og aftur. Mundu að vökvinn klárast við mettun, ekki við tíma.
Síminn: 530 5900


